تفاوت طرح و لایحه

تفاوت طرح و لایحه

نویسنده: po-science - ۱۳۹۷/۰۵/۱۹

پیشنهادی که به منظور تصویب به صورت قانون، به مجلس ارایه می گردد، در صورتی که از سوی دولت و یا رئیس قوه قضائیه تقدیم مجلس شورای اسلامی بشود آن را «لایحه» واگر از جانب نمایندگان مجلس و یا شورای عالی استانها تقدیم گردد، آن را «طرح» می گویند. «لوایح قانونی» پس از تصویب هیئت وزیران به مجلس تقدیم می شود و «طرح های قانونی» به پیشنهاد حداقل پانزده نفر از نمایندگان در مجلس قابل طرح است.

اصل هفتاد وچهارم قانونی اساسی بیان می دارد: «لوایح‏ قانونی‏ پس‏ از تصویب‏ هیأت‏ وزیران‏ به‏ مجلس‏ تقدیم‏ می‏ شود و طرحهای‏ قانونی‏ به‏ پیشنهاد حداقل‏ پانزده‏ نفر از نمایندگان‏، در مجلس‏ شورای‏ اسلامی‏ قابل‏ طرح‏ است‏.» همچنین اصل یکصد و دوم قانون اساسی این چنین مقرر می دارد: «شورای‏ عالی‏ استانها حق‏ دارد در حدود وظایف‏ خود طرحهایی‏ تهیه‏ و مستقیماً یا از طریق‏ دولت‏ به‏ مجلس‏ شورای‏ اسلامی‏ پیشنهاد کند. این‏ طرحها باید در مجلس‏ مورد بررسی‏ قرار گیرد.» مضافاً‌ اینکه بر اساس اصل یکصد و پنجاه و هشتم قانون اساسی «تهیه لوایح قضایی» از جمله وظایف رئیس قوه قضائیه معرفی شده است و بر این اساس «طرح الحاق یک تبصره به قانون وظایف و اختیارات رییس قوه» مصوب ۳۰‌ مهر ماه ۱۳۹۲ در مجلس مقرر می‌دارد: «در صورتی که دولت در مدت مذکور نتواند نسبت به تصویب و ارسال لایحه به مجلس اقدام نماید و سه ماه دیگر از مهلت قانونی آن بگذرد، رییس قوه قضاییه می تواند مستقیما لایحه را به مجلس ارسال نماید.»

ماده ۱۳۱ قانون آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی اشعار می دارد:‌ «طرحهاى قانونى با امضاء و ذکر نام حداقل پانزده نفر از نمایندگان در مجلس به رئیس جلسه تسلیم مى‏شود و پس از اعلام وصول و قرائت عنوان آن توسط رئیس یا یکى از دبیران، در همان جلسه به کمیسیون‏هاى مربوط ارجاع مى‏شود…» ماده ۱۳۵ آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی نیز به معرفی الزامات لوایح قانونى که ازطرف دولت به مجلس پیشنهاد مى‏شود، اشاره نموده است. همچنین ماده ۱۴۰ آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی بیان داشته است: «طرحهاى مصوب شوراى‏عالى استانها که باید داراى عنوان و مقدمه توجیهى مشخص و مواد متناسب باشد، مستقیماً یا توسط دولت به مجلس تقدیم مى‏شود.»